Podcast 20 – My Oil, My Identity – Bretton Woods : The Moment the Dollar Took the World Hostage

پادکست ۲۰

کتاب نفت من هویت من

برتون وودز، وقتی دلار، جهان را گروگان گرفت

در پایان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده با در اختیار داشتن حدود ۷۰ درصد طلای پولی جهان، موقعیتی بی‌سابقه یافت. نتیجه این برتری، شکل‌ گیری سیستم «برتون وودز» در سال ۱۹۴۴ بود، نظمی پولی که توسط خزانه‌داری آمریکا و بانکداران وال‌استریت طراحی شد و دلار را به تنها ارزِ دارای پشتوانه طلا و محور تجارت جهانی تبدیل کرد.

در حالی که اقتصاد اروپا ویران شده و گزینه‌ای جز پذیرش نداشت، واشنگتن با شعار «تجارت آزاد» بازارهای جهان را به روی صادرات خود گشود و دسترسی نامحدود به مواد خام ارزان به‌دست آورد. در این نظام جدید، سایر ارزها به دلار وابسته شدند و آمریکا بدون محدودیت، دلار منتشر کرد. برتون وودز نه یک توافق برابر، بلکه نقطه آغاز هژمونی مالی آمریکا و تبدیل دلار به ابزار کنترل اقتصاد جهانی بود.

پادکست ۲۰

کتاب نفت من هویت من

برتون وودز، وقتی دلار، جهان را گروگان گرفت

جاری شدن سیستم دلاری برتون وودز

در این فصل تصمیم دارم به بررسی ظهور یک گروه بانکی بین‌المللی بپردازم که ابتدا تحت رهبری جی پی مورگان و سپس تحت مدیریت خانواده راکفلر قرار داشت، در این فصل، روندی را شرح می‌دهم که توسط سیستم برتون وودز در سال ۱۹۴۴، که توسط بانکداران وال استریت و نفوذ آن‌ها در خزانه‌داری ایالات متحده طراحی شده بود، به‌عنوان اساس امپراتوری غیررسمی آمریکا پس از جنگ پایه‌گذاری شد.

استاندارد دلارِ آمریکا

با آغاز جنگ در اروپا در سپتامبر ۱۹۳۹ و تجزیه لهستان توسط هیتلر و استالین، طلای اروپا به سمت ایالات متحده سرازیر شد، در سال ۱۹۳۵، ذخایر رسمی طلای ایالات متحده کمی بیش از ۹ میلیارد دلار ارزش داشت و تا سال ۱۹۴۰، یعنی پس از شروع جنگ در اروپا، به ۲۰ میلیارد دلار افزایش یافت.

در حالی که کشورهای اروپایی که به شدت نیازمند تأمین مالی برای جنگ بودند، طلای خود را برای خرید کالاهای ضروری به ایالات متحده ارسال می‌کردند، ایالات متحده در کنفرانس بین‌المللی پولی برتون وودز در ژوئن ۱۹۴۴، ۷۰ درصد از طلای پولی جهان را در اختیار داشت، که یک مزیت چشمگیر بود، این ۷۰ درصد حتی شامل طلای تسخیر شده قدرت‌های مغلوب محور آلمان یا ژاپن نمی‌شد و اینجا بود که حقایق و داده‌های دقیق در لایه‌های فریب و شایعه دفن شده بودند.

تا سال ۱۹۴۵، فدرال رزرو ایالات متحده سهم قابل توجهی از طلای پولی جهان را کنترل می‌کرد، قدرت‌های مالی وال استریت قصد داشتند از این مزیت برای ایجاد قرن آمریکاییِ پس از جنگ بهره‌برداری کنند، دلار آمریکا، تحت سیستم پس از جنگ که توسط بانک‌های واشنگتن و وال استریت طراحی شده بود، به مکانیسمی برای کنترل ایالات متحده بر پول و اعتبار جهانی تبدیل شد.

از اوایل سال ۱۹۴۱، محافل سیاسی ایالات متحده با محاسبه این که لشگر کشی ‌های هیتلر علیه اتحاد جماهیر شوروی به نابودی آلمان منجر خواهد شد، شروع به ایجاد پایه‌ هایی برای هَژِمونی اقتصادی پس از جنگ کردند که در حفظ آن هَژِمونی در دو دهه اول پس از پایان جنگ بسیار مؤثر بود.

محور استراتژی اقتصادی ایالات متحده،  برای شکل دادن به تسلط خود بر جهان پس از جنگ، موافقتنامه های برتون وودز نامیده می شود که هدف آن ترویج تجارت آزاد تعریف شده توسط آمریکا و دلار آمریکا به عنوان واحد پول تجارت جهانی بود، جنگ جهانی دوم باعث تخریب عظیم زیرساخت ها، صنعت و جمعیت در سراسر خشکی اوراسیا از اقیانوس اطلس تا وِلادی ‌وُستووک شده بود.

تنها قدرت صنعتی بزرگ در جهان که دست نخورده ظاهر شد – در واقع از منظر اقتصادی بسیار تقویت شده بود – ایالات متحده بود.

ایالات متحده به عنوان بزرگترین قدرت صنعتی جهان، که از نظر فیزیکی از جنگ آسیبی ندیده بود، از گشودن کل جهان به روی تجارت بی بند و بار، دستاوردهای چشمگیری کسب کرد، بادسترسی نامحدودی به مواد خام حیاتی از کشورهای مستعمره سابق بریتانیا، فرانسه و دیگر قدرت های اروپایی ، بخش صنعتی ایالات متحده یک بازار جهانی برای صادرات خود ، پیدا کرده بود.

«تجارت آزاد» کاهش تعرفه‌ها و حذف حمایت‌های ملی ای که مانع از جریان کالاها، به‌ویژه صادرات ایالات متحده، به بازارهای جهانی می‌شد، یا موانعی را بر سر راه واردات مواد خام ارزان قیمت، به ایالات متحده از سرزمین‌های استعماری سابق یا موجود اروپایی در آفریقا یا آسیا را، شامل می شد.(همانطور که بریتانیایی ها به خوبی درک می کردند، «تجارت آزاد» یا «زمین بازی همسطح» فریاد متحرک قوی ترین و پیشرفته ترین اقتصادهایی که به دنبال باز کردن بازارهای کمتر توسعه یافته برای کالاهای خود بودند، بود).

یک قرن پیش از آن، در سال 1846 با لغو قوانین ذرت، بریتانیا در موقعیت مشابهی قرار داشت و از بقیه جهان خواست که مرزهای خود را به روی نسخه بریتانیایی “تجارت آزاد” باز کنند، و اکنون دیدگاه واشنگتن در مورد تجارت آزاد، به معنای ویرانی اقتصادی برای بسیاری از صنایع بریتانیا ، تبدیل شده بود.

اقتصادهای اروپایی که تقریباً از شش سال جنگ ویران شده بودند، چاره ای جز موافقت با دیدگاه ایالات متحده در مورد مدیریت اقتصاد بین المللیِ پس از جنگ را نداشتند، حتی بریتانیای کبیر که خود را حداقل برابر با ایالات متحده بر سر میز مذاکره می دید، مجبور شد در برابر خواسته های خشن ایالات متحده درس تلخِ فروتنی یاد بگیرد.

توافق نهایی برای نظم نوین جهانی پس از جنگ در امور پولی و اقتصادی پس از ماه ها درگیری شدید داخلی، به ویژه بین مذاکره کنندگان بریتانیا و ایالات متحده حاصل شد.

مذاکره کنندگان ایالات متحده، به رهبری هِری دِکْستِر وایت ، وزیر خزانه داری، سیستمی متفاوت از تمام مبادلات ارز استاندارد طلای قبلی را که قبلا وجود داشت را با  تحت فشار قرار دادن ، جا انداختند، بر اساس استاندارد طلای قرن نوزدهم بریتانیا، و حتی در نسخه نیویورک پس از سال 1919 تا زمانی که بریتانیا در سال 1931 آن را ترک کرد، هر پول ملی توسط ذخیره معینی از طلایِ پولِی ملی، پشتیبانی می شد.

اگر کشوری در تجارت خارجی خود دچار عدم تعادل شود، در تئوری، به طور خودکار با عملکرد استاندارد طلا تصحیح می شود، زیرا کشور بسته به کسری یا مازاد تجاری، طلا را از دست می دهد یا به دست می آورد.

بر اساس قوانین جدید برتون وودز، واشنگتن سیستمی را تحمیل کرد که در آن تنها یک ارز – دلارِ آمریکا – با طلا پشتیبانی می شد و ارزش سایر ارزها نسبت به دلار ثابت بود.

این یک کودتا برای ایالات متحده و برای بانک های وال استریت پشت مذاکرات برتون وودز بود، دلار پس از سال 1945 به ارز ذخیره جهانی تبدیل شد، که پس از سال 1945 توسط همه کشورهای تجاری برای انجام تجارت با یکدیگر لازم بود و به طور دقیق تر، واحد پول جهانی شد. با این حال، همانطور که اشاره شد، خزانه داری ایالات متحده نیز قدرت نامحدودی برای انتشارِ دلار داشت و این کار را انجام داد.

 از آنجایی که واحد پول آن، دلار، ارز ذخیره جهانی بود، جهان کم و بیش مجبور به پذیرش دلار شد، هیچ کشور دیگری از این مزیت عظیم برخوردار نبود.