Podcast 32 Book: My Oil, My Identity – Golden London, The Power of the Pound
پادکست ۳۲ | کتاب «نفت من، هویت من» – لندنِ زرین، قدرتِ پوند، ستون‌های امپراتوری
بریتانیا جهان را فقط با ناوگانش فتح نکرد؛ با طلا، با پوند، با شبکه بانک‌های شهر لندن و با بیمه لویدز آن را در مدار خود نگه داشت.
در این اپیزود می‌شنوید که چگونه استاندارد طلا، بازار طلای لندن و جنگ آنگلو–بوئر برای کنترل طلای ترانسوال، ستون‌های پنهان امپراتوری را ساختند و چگونه «نامرئی‌های مالی» افول صنعتی بریتانیا را پشت شکوه مالی پنهان کردند.
این روایت نشان می‌دهد امپراتوری‌ها پیش از آن‌که با توپ و تفنگ سقوط کنند، در ساختار انرژی و پول دچار تغییر می‌شوند.
اگر می‌خواهید بفهمید چگونه طلا قدرت ساخت، چگونه پوند جهان را کنترل کرد و چگونه بذر سقوط از دل همان ساختار کاشته شد، این اپیزود از کتاب «نفت من، هویت من» را از دست ندهید.
پادکست ۳۲
کتاب نفت من هویت من
لندنِ زرین ، قدرتِ پوند
ستون های امپراتوری
با نزدیک شدن به پایان دهه ۱۸۹۰، بریتانیا از همه نظر، قدرت برتر سیاسی، نظامی و اقتصادی در جهان بود، از زمان کنگره وین در سال‌های ۱۸۱۴-۱۵، که اروپای پسازمان ناپلئونی را شکل داد، امپراتوری بریتانیا حق تسلط بر دریاها را در ازای “امتیازات” خودخواهانه‌ای که به هاپْس‌بُرگ اتریش و دیگر قدرت‌های قاره اروپا اعطا کرده بود، به دست آورده بود، این امتیازات باعث تقسیم اروپای مرکزی شد و برای رقابت با توسعه جهانی بریتانیا، به شدت ضعیف بود.
کنترل بریتانیا بر دریاها و به دنبال آن، کنترل تجارت جهانی کشتیرانی، یکی از ارکان امپراتوری بریتانیا بود، کشورهای قاره اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر جهان مجبور بودند به شرایط تجاری تعیین شده در لندن توسط بیمه کشتیرانی و سندیکای بانکی لویدز[1] پاسخ دهند.
در حالی که نیروی دریایی سلطنتی، بزرگ ترین نیروی دریایی جهان، خطوط اصلی دریایی را کنترل می‌کرد و “بیمه” رایگان برای کشتی‌های کشتیرانی تجاری بریتانیا ارائه می‌داد، ناوگان رقیب مجبور بودند کشتی‌های خود را در برابر دزدی دریایی، فاجعه و اقدامات جنگی، از طریق سندیکای بزرگ بیمه لویدز لندن بیمه کنند.
اعتبار و اسکناس‌های صرافی بانک‌های شهر لندن برای بسیاری از امور مالی تجارت کشتیرانی در جهان ضروری بود، بانک‌های خصوصی انگلستان، که خود مخلوق اصلی‌ترین خانه‌های مالی در شهر لندن، به نام “منطقه مالی” شناخته می‌شوند – خانه‌هایی مانند بارینگ، هامبروس و به‌ویژه، روتشیلدها – بزرگ‌ترین عرضه طلای پولی جهان را کنترل می‌کردند، همچنین، با اقداماتی محاسبه‌شده، توانستند جریان بی‌رحمانه صادرات انگلیس به هر بازار رقیب را تسریع کنند، تسلط بی‌چون و چرای بریتانیا بر بانکداری بین‌المللی، دومین ستون قدرت امپراتوری انگلیس پس از سال ۱۸۱۵ بود.[2]
لندن – شهر ساخته شده بر روی طلا
ذخایر طلای بریتانیا اساس نقش پوند استرلینگ به‌عنوان منبع اعتبار جهانی پس از سال ۱۸۱۵ بود، در آن روزها، طلا به معنای اعتماد به نفس استرلینگ در بازارهای جهانی بود، پس از قانون ۲۲ ژوئن ۱۸۱۶، طلا تنها معیار ارزش در امپراتوری بریتانیا اعلام شد.
سیاست خارجی بریتانیا در طول ۷۵ سال آینده یا بیشتر، به‌طور فزاینده‌ای درگیر تأمین امنیت برای بانک‌های خصوصی بریتانیا و خزانه‌های بانک انگلستان، ذخایر تازه استخراج‌شده طلای جهان، چه در استرالیا، کالیفرنیا یا آفریقای جنوبی، شد.
بازار طلای لندن با کشف معروف طلا در میل ساتر[3] در کالیفرنیا در سال ۱۸۴۸ و اکتشافات استرالیا سه سال بعد گسترش یافت و به مرکز تجارت طلای جهان تبدیل شد، تاجران طلا مانند اِستیوِرت پیکسلی و ساموئل مونتَگو به صف دلالان پیوستند و روتشیلدها علاوه بر تجارت بانکی خود، به نقش پالایشگاه طلای رویال مینت و جانسون متی، نیز پرداختند، بانک انگلستان وضعیت «تحویل خوب» را برای بانک‌های منتخب تأسیس کرد که عنصر ضروری برای تسویه‌های پرداخت‌های بین‌المللی به طلا بود.
پس از سال ۱۸۸۶، محموله‌های هفتگی طلا از آفریقای جنوبی، که حدود دو سوم کل طلا را در سال‌های قبل از جنگ تشکیل می‌داد، در اسکله‌های لندن بارگیری می‌شد و بازار طلای لندن را به رهبر جهانی بی‌رقیب تبدیل کرد.
در سال ۱۸۷۱، انگلستان به استانداردسازی طلای خود توسط سایر کشورهای صنعتی ملحق شد، آنها طلای کافی از تجارت صادرات خارجی خود به دست آورده بودند تا پول ملی خود را به استاندارد طلا مرتبط کنند.
در همان سال، آلمان، در پی پیروزی بر فرانسه و دریافت غرامت‌های طلای فرانسه، خود را با صدراعظمی بیسمارک به‌عنوان قدرت سیاسی تعیین‌کننده اعلام کرد، طلا پشتوانه رایشمارک شد و آلمان پس از ۱۸۷۱، ۴۳ تن طلا در غرامت از فرانسه به دست آورد و به سرعت ذخایر طلای خود را چهار برابر کرد و نقدینگی لازم برای گسترش بی‌سابقه صنعت آلمان را فراهم ساخت.
تا سال ۱۸۷۸، فرانسه، بلژیک و سوئیس از آلمان و انگلیس برای پیروی از استاندارد طلایی جدید تجارت بین‌الملل پیروی کردند و روسیه تزاری، تولیدکننده بزرگ طلا، نیز از طلا در ذخایر رسمی خود استفاده می‌کرد.
در سال ۱۸۸۶، معادن عظیمی از طلا در ترانسوال کشف شد، کاوشگران انگلیسی از مستعمره کیپ، که قبلاً به بریتانیا پیوسته بود، از مرز عبور کردند، نخست وزیر کیپ کلونی، سیسیل رودز، چشم‌اندازی از قاره آفریقا تحت کنترل انگلستان از کیپ تا قاهره داشت، با توجه به این که بوئرهای ملی‌گرا در دهه ۱۸۹۰ بیش از پیش بر استقلال خود از بریتانیا تأکید کردند، در لندن واضح بود که باید آفریقای جنوبی را به زور تصرف کنند، آینده مالی شهر لندن و آینده امپراتوری بر این فتح استوار بود.
در سال ۱۸۹۹، جنگ آنگلو-بوئر[4] آغاز شد، جنگی برای کنترل طلای ترانسوال، که به بزرگ ترین تولیدکننده طلا در جهان تبدیل شده بود، معادن رودز، بزرگ‌ترین اپراتورها بودند و سرمایه‌گذاران فرانسوی و آلمانی نیز سهام بزرگی داشتند، اما معدنچیان بریتانیایی بین ۶۰ تا ۸۰ درصد از تولید معدن را کنترل می‌کردند، پیروزی خونین انگلیس در آن جنگ، تداوم تسلط شهر لندن به عنوان «بانکدار جهان» را تضمین کرد.
از دست دادن جدی هژمونی صنعتی بریتانیا پس از ۱۸۷۳ تا حد زیادی به دلیل نقش او در تصاحب ذخایر عظیم طلا که در سال ۱۸۸۶ در ترانسوال کشف شد، پنهان ماند.
[1] لویدز بانک (Lloyds Bank) یکی از قدیمی ترین و بزرگ‌ترین بانک‌های بریتانیاست که ریشه آن به قرن هجدهم بازمی‌گردد. این بانک در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم نقش مهمی در تأمین مالی تجارت، صنعت و فعالیت‌های مرتبط با گسترش اقتصادی امپراتوری بریتانیا ایفا کرد و بخشی از شبکه مالی گسترده‌ای بود که لندن را به عنوان مرکز مالی جهان تثبیت می‌کرد.
[2]«شهر لندن یا City of London صرفاً به پایتخت سیاسی بریتانیا اشاره ندارد، بلکه به منطقه تاریخی– مالی مستقلی گفته می‌شود که از قرن نوزدهم به مرکز اصلی بانکداری و تأمین مالی بین‌المللی تبدیل شد.
خانه‌های مالی خصوصی مانند بارینگ، هامبروس و خاندان روتشیلد در این منطقه فعالیت می‌کردند و از طریق کنترل ذخایر طلا، اعتبارات تجاری، بیمه کشتیرانی و صدور برات‌های بین‌المللی، نقش محوری در تجارت جهانی ایفا می‌کردند.
تسلط لندن بر نظام مالی مبتنی بر طلا و شبکه پرداخت‌های بین‌المللی، پس از جنگ‌های ناپلئونی و به ویژه از سال ۱۸۱۵ به بعد، به یکی از ارکان اصلی قدرت امپراتوری بریتانیا تبدیل شد، به گونه ای که برتری مالی آن مکمل برتری دریایی و صنعتی این امپراتوری بود.
[3] میل ساتر (Sutter’s Mill) کارگاه چوب بری‌ای در کالیفرنیا بود که کشف طلا در آن در سال ۱۸۴۸ جرقه تب طلای کالیفرنیا را زد ،این رویداد با جذب سرمایه و مهاجران گسترده، رشد اقتصادی آمریکا را شتاب داد و در تقویت جایگاه مالی این کشور در نظام پولی مبتنی بر طلا در قرن نوزدهم نقش مهمی ایفا کرد.
[4] جنگ آنگلو–بوئر (۱۸۹۹–۱۹۰۲) میان امپراتوری بریتانیا و جمهوری‌های بوئر در آفریقای جنوبی (ترانسوال و اورنج فری استیت) رخ داد.
یکی از زمینه‌های اصلی این جنگ، رقابت بر سر کنترل منابع غنی طلا و الماس منطقه بود که پس از کشف ذخایر عظیم طلا در ویتواترسرند اهمیت ژئوپلیتیکی یافت.
پیروزی بریتانیا در این جنگ، نفوذ آن را بر معادن طلای آفریقای جنوبی تثبیت کرد و جایگاه لندن را به‌عنوان مرکز مالی و تسویه معاملات طلا در نظام پولی مبتنی بر استاندارد طلا تقویت نمود.
